CCentral Asian Academic Journal

Scholarly article · 1(26)

O‘ZBEK TILIDA AFFIKSLARNING SISTEMAVIY MUNOSABATLARI

Nursulton Shayxislamov
Chirchiq davlat pedagogika universiteti2-avgust, 2026ISSN 2181-248997 marta ko‘rilgan

Abstract

Mazkur maqolada o‘zbek tilidagi affikslarning sistemaviy munosabatlari struktur-semantik hamda funksional yondashuv asosida tadqiq etiladi. Tadqiqotning maqsadi affikslar o‘rtasidagi paradigmatik munosabatlarni aniqlash, ularning sinonimik, antonimik, omonimik va variantdoshlik xususiyatlarini ilmiy asosda tavsiflashdan iborat. Tadqiqot davomida affikslarning morfologik tizimdagi o‘zaro bog‘liqligi, derivatsion va grammatik funksiyalarining o‘xshash hamda farqli jihatlari, shuningdek, ularning nutqdagi funksional faolligi tahlil qilinadi. Natijalar affikslar o‘rtasidagi sistemaviy munosabatlar o‘zbek tili morfologik tizimining yaxlitligini ta’minlovchi muhim omillardan biri ekanligini ko‘rsatadi. Tadqiqot xulosalari o‘zbek tili morfologiyasi, derivatsion lingvistika va funksional grammatika bo‘yicha olib boriladigan ilmiy izlanishlarni yangi nazariy qarashlar bilan boyitadi [1; 4; 8].

Mazkur maqolada o‘zbek tilidagi affikslarning sistemaviy munosabatlari struktur-semantik hamda funksional yondashuv asosida tadqiq etiladi. Tadqiqotning maqsadi affikslar o‘rtasidagi paradigmatik munosabatlarni aniqlash, ularning sinonimik, antonimik, omonimik va variantdoshlik xususiyatlarini ilmiy asosda tavsiflashdan iborat. Tadqiqot davomida affikslarning morfologik tizimdagi o‘zaro bog‘liqligi, derivatsion va grammatik funksiyalarining o‘xshash hamda farqli jihatlari, shuningdek, ularning nutqdagi funksional faolligi tahlil qilinadi. Natijalar affikslar o‘rtasidagi sistemaviy munosabatlar o‘zbek tili morfologik tizimining yaxlitligini ta’minlovchi muhim omillardan biri ekanligini ko‘rsatadi. Tadqiqot xulosalari o‘zbek tili morfologiyasi, derivatsion lingvistika va funksional grammatika bo‘yicha olib boriladigan ilmiy izlanishlarni yangi nazariy qarashlar bilan boyitadi [1; 4; 8].

Kalit so‘zlar

affikssistemaviy munosabatparadigmatik munosabataffiks sinonimiyasiaffiks antonimiyasiaffiks omonimiyasiaffiks variantdoshligiderivatsiyamorfologiyao‘zbek tilifunksional grammatikastruktur-semantik tahlil.
O‘ZBEK TILIDA AFFIKSLARNING SISTEMAVIY MUNOSABATLARI — CAAJSR